Yabancı edebiyat ve sinemada Noel hikayeleri: Gotik korkudan Noel mucizesine

Arka plan: Noel'in ikilikliği - Yerlik yaratılış korkusundan Hristiyan şefkatine

Noel dönemi (Doğum Günü'nden Epifany'e kadar) Batı kültüründe, özellikle Anglosakson geleneğinde, benzersiz bir tür yaratmıştır - "Noel/Noel hikayesi". Özellikleri, iki arketipin derin bağlantısıdır: yerlik korkusu, yaşayanlarla ölümlüler arasındaki sınırların zayıfladığı "ince" dünyaya karşı korku ve Hristiyanlık ideali şefkat, tövbe ve aile ısı. Bu sentez, kahramanın kişisel dönüşümünün genellikle ölümsüzle karşılaşması yoluyla gerçekleştiği güçlü bir dramaturjik tencere oluşturur.

Edebiyat kanonu: Viktorian şelaleleri ve ahlaki ders

Noel hikayesinin altın çağı - Viktorian İngiltere'si. Noel'de soba başında korku hikayeleri anlatma geleneği, o dönemde popüler hale geldi ve gazetelerde yankı buldu.

Чарльз Диккенс - «Prose Christmas Carol» (1843). Bu metin, türün temel taşlarından biridir. Burada Noel mistikliği (dört ruh), korku yerine skrooge Ebinayzer Skroudge'nin ahlaki-eticarî dönüşümüne hizmet eder. Диккенс, gotik atmosferi (Marli'nin ruhunun görünüşü, görünümler) ile sosyal eleştiriyi ve açık bir Hristiyan ahlakı (iyilik, cömertlik ve aile değerleri) birleştirmiştir. Bu, ruhun tedavi edilmesi hakkında bir hikaye değil, ruhun tedavi edilmesi hakkında bir hikayedir, burada mistik, katalizatör olarak hizmet eder.

«Whirlpool» («The Turn of the Screw», 1898) Henry James. Formel olarak Noel hikayesi değil, ancak Noel sayısında yayınlanmıştı ve bu geleneğe dahil edildi. Джеймс, türü psikolojik ustalıklarla ileri sürdü: hizmetlilerin ve kamerinin ruhları, gerçekten süperdoğru varlıklar olabilir veya genç hizmetlinin psikolojik rahatsızlığının bir yansıması olabilir. Noel'in "belirsiz sınırları" motivi, paranoyi ve belirsizlik yaratmak için çalışır, kötülüğün doğasını sorgulamak için kullanır.

M. R. James - "antikвар korkusu" ustası. Cambridge'de Noel'de seslendirilen hikayelerden bazıları, standart haline geldi. «Lost Shadow Story» veya «The Ash-tree»'de ruh, öğretmen-antikvarın merakı veya eski tabuların ihlali nedeniyle ortaya çıkan kaçınılmaz ve sert bir ceza olarak görünür. Noel hikayeleri, Hristiyanlık öncesi, arkaik bir korku geri dönüştürür, intikamcı ve irrationel ölümsüzle karşılaşıyor.

Sinema: Ahlaki'den nostaljiye ve postmodernizme evrim

Sinema, edebiyat geleneklerini devraldı ve dönüştürdü.

Classik Hollywood ve aile değerleri:

«This Wonderful Life» (1946) Frank Capra. Диккен'sik geleneğin doğrudan mirasçısıdır. Kutsal koruyucu (ruh yerine), kahramana, onun olmadan dünyanın nasıl görüneceğini gösterir. Bu, her bir yaşamın değerinden bahseden bir Noel hikayesidir, burada süperdoğru müdahalesi, iyiliğin zaferi ve aile ve toplumun önemini anlamak için.

«Home Alone» (1990). Mistikten yoksun bir Noel hikayesi, ancak "aile deneyimi ve yeniden doğuşu" arketipine dayalı. Kevin'in düzenlediği kaos ve hırsızlarla karşılaşması, annesinin tövbesi ve aile birliğinin yeniden birleşmesine yol açar. Burada Noel, barışma için zorunlu bir arka plan.

Avrupa sineması: Melankoli ve gerçekçilikteki büyü.

«Profumo di donna» (1974) Dino Risi ve 1992 yılı remaksı. Eylem Thanksgiving'de geçse de, New York'taki son sahne tamamen Noel'dir. Sağır subay, hayattan hayal kırıklığına uğramış, şehirdeki Noel kaosunda anlam ve yaşamın isteklerine bulur. Bu, ruhsal dirilişin hikayesi, burada Noel, dünyanın süregelen güzelliğinin bir sembol olarak hizmet eder.

«Love Actually» (2003). Noel (geniş anlamda) hikayelerinin antolojisi, burada festival, aşkın ifadeleri için bir son tarih, sonuçların çıkarılması ve gerçek duyguların ortaya çıkması olarak hizmet eder. Bu, dünyevi, duygusal, ancak güçlü bir "dönüşüm" varyasyonu.

Postmodernist dekonstrüksiyon ve kara mizah.

«The Nightmare Before Christmas» (1993) Tim Burton. İki dünyanın - Hallowe'en korkusu ve Noel mucizesinin - çatışmasına dair mükemmel bir alegori. Jack Skellington, Noel'i kendine çalmaya çalışır, ancak sadece kaos yaratır. Film, her bir geleneğin kendi doğasını gösterir ve bu iki geleneğin karışımı tehlikeli olabilir, ancak sonunda karşılıklı zenginleşmeye yol açar.

«The Grinch Who Stole Christmas!» (1966/2000). Doktor Seuss tarafından oluşturulan klasik bir hikaye, cinsel tüketimci bir festivali nefret eden bir cinci, insan ruhunun basit bir şarkıdan ısıtılmasından sonra kalbini eritmektedir. Bu, Noel'in ticarileşmesine karşı bir eleştiri ve onun gerçek, maddi olmayan doğasını onaylama.

«Bad Santa» (2003). Türün radikal bir dekonstrüksiyonu. Ana karakter, alkolik, hırsız ve cinci olan Santa'dır. Tek başına bir dışlanmış çocuğun etkisiyle "dönüşümü", acımasız, kirli ve santsız olur, ancak bu nedenle daha gerçekçi görünür. Bu, yetişkinler için, pastoral parlatmanın olmamasıyla birlikte olan Noel hikayesi.

İlginç bir gerçek: İngiltere'de halen televizyonun "Noel ruhunun" geleneği devam etmektedir. 1970'lerde BBC, Noel'de özel korku dizileri yayınlamıştır ("A Ghost Story for Christmas"), genellikle M. R. James'in motivlerine dayanmaktadır. Bu gelenek, bugün de yeniden doğuyor ve "Noel - ölümsüz - kendine yansıma" bağlamının derin köklerini vurgulamaktadır.

Noel hikayesinin evrensel naratif kodları

Bu eserlerin analizi, ortak özellikleri çıkarmamızı sağlar:

Sınırların ihlali: Yaşayanlarla ölümlüler arasındaki, gerçekle rüya arasındaki, sosyal roller arasındaki.

Deneyim ve "elçinin" ziyareti: Ruh, melek, garip bir yabancı, çocuk veya hatta içsel bir kriz, değişimlerin tetikleyicisi olarak hizmet eder.

Zaman ve bilinç alanında yolculuk: Kahraman geçmişi, geleceği veya alternatif bir gerçeklik görür ("Noel'in Prose", "Bu Harika Yaşam").

Katarzis ve dönüşüm: Classikte zorunlu olan veya kısmi olan kahramanın değişimi, hataların anlaşılması, kendisi ve dünyayla barışma.

Ev ve aileye vurgu: Hikaye, genellikle evin etrafında döner, ya tehdit altında olan ya da aksi takdirde kurtarılan bir yerdir.

Sonuç:

Yabancı kültürde Noel hikayesi, esnek ve canlı bir naratif yapı, korku ve umudun kenarında dengeleyen. Viktorian ahlaki hikayelerden, Hollywood melodramlarına ve postmodern parodilere kadar, bu hikaye, en karanlık ve soğuk dönemde insanın içine bakmasını, korkularını, kızgınlıklarını ve yalnızlığını karşılaştırmak için, bu temizlenme (katarzis) yoluyla ışığa, bağışlamaya ve insan ısına yol bulmasını sağlar. Bu, sadece festival hakkında değil, kriz ve onun aşılması hakkında bir hikayedir; Noel günleri, onların magik statüsü ile ideal bir kronotopik çerçeve haline gelir. Sonuçta, Marli'nin ruhundan veya cinci Grinch'ten bahsedilsin, Noel hikayesi her zaman en soğuk gecede ısıtma şansı olan insan kalbinin hakkında.

Permanent link to this publication: