İslam kültüründe Noel'in (daha doğrusu, peygamber İsa'nın veya İsa'nın doğum gününün) anlamlandırılması, teolojik, sosyal ve tarihsel yönleri etkileyen karmaşık ve çok katmanlı bir sorudur. Hemen iki kavramı ayırmak önemlidir: İslam'da İsa'ya (İse) olan yaklaşım ve 25 Aralık (veya 7 Ocak) tarihinde Hristiyan Noel'ini kutlama. İlk ikincisi İslam geleneğinde derin kökler bulur, ikincisi ise modern İslam dünyasında tartışma konusudur.

1. İslam'da İsa (İsa): Sevgi gören peygamber, ama Tanrı'nın oğlu değil

İslam'da İsa (Arapça'da İsa ibn Maryam - "İsa, Maryem'in oğlu") - Muhammed'e önceden gelen en büyük peygamberlerden biri ve Allah'ın elçilerinden (rasul)dir. Kur'an, ona ayrılan tamamen sureler (bölümler) örneğin, "Maryam" (Maria) suresi.

• Doğumu Allah'ın iradesiyle, babası olmadan Maria (Meryem) tarafından doğmuştur. Bu, tüm dünyalara bir işaret olarak tanımlanmıştır.

• Misyonu Torah'u (Taurat) doğrulamak ve yeni bir Kanun (İncil - Evangel) ilan etmektir. Allah'ın izniyle mucizeler yapmıştır (çalıştırmış, topraktan kuşlar yaratmıştır).

• Temel fark: İslam, İsa'nın tanrılık, Üçlü Birlik ve haçtan asılılık fikrini kategorik olarak reddeder (İslam inançına göre, İsa diri olarak gökler'e yükseltilmiştir ve haçta başka bir kişi asılmıştır). Bu nedenle, Hristiyan Noel'inin temelinde yatan Tanrı'nın insan olarak beden aldığı dogması, İslam'da yoktur.

2. İslam takviminde "İsa'nın doğum günü"节的 yokluğu

Hıristiyanlık gibi İslam'da peygamber İsa'nın doğumunu kutlamak için belirli bir dini bayram yoktur. Ana bayramlar (İd al-Fitr ve İd al-Adha), Ramazan'ın bitimine ve Mekke'ye hac'a ilişkindir.

• Daha da ötesi, doğum günü (mawlid) olarak bilinen bu uygulama, geç tarihli bir uygulamadır. Mawlid en-Nabî (peygamberin doğum günü) sadece ölümünden yüzyıllar sonra kutlanmaya başlamış ve tüm İslam akımlarında tanınmamıştır (örneğin, salfiyeler bunu yeni bir icat olarak görmektedir - bida).

• Bu nedenle, peygamber İsa'nın doğum gününü kutlama, İslam'ın kanonik dini uygulamalarına dahil değildir.

3. Kültürel etkileşim ve modern tartışmalar

Müslümanların Hristiyan Noel'ini kutlamasına ilişkin soru, çok dinli toplumlarda yaşama bağlamında ortaya çıkar.

• Tradiyonel muhafazakar yaklaşım, dini temizlik (аль-вала ва-ль-бара) ilkelerine dayanır ve diğer mezheplerin dini bayramlarına katılımı yasaklar. Birçok din âlimi, tebrikler, sembollerin (aylıklar, hediyeler) kullanımı ve akşam yemeklerine katılımın benzerlik gösterme (taşabbuh) olarak görülmesi ve müslümanın inancını zayıflatabileceğini düşünmektedir. Hatta laik unsurlar (Kış Bабаи, hediyelik kültür) genellikle yabancı dinin bir parçası olarak algılanır.

• Liberal veya kültürelci yaklaşım, Batı ülkelerinde veya laik toplumlarda yaşayan Müslümanlar arasında yaygın olan, cemaatlerin katılımını kabul eder. Burada Noel, genel kültürel bir olay, iyi niyet ve cömertlik bayramı olarak anlaşılır. Müslümanlar, iş arkadaşları ile hediyeler değiştirebilir, şirket partilerine katılabilir, evlerini "kış"而不是 "Noel" süsleyebilir ve bu eylemi nezaket ve toplumsal entegrasyon olarak görebilir, ancak dini sincretizm olarak görmeyebilir.

• İlginç bir örnek: Bazı Müslüman ülkelerinde güçlü Hristiyan toplulukları olan (Lübnan, Mısır, Suriye, Ürdün, Endonezya, Malezya) Noel, devlet bayramı olarak veya geniş bir şekilde kutlanır. Müslümanlar, Hristiyan komşularını tebrik edebilir, toplumsal kutlamalara katılabilir ve bu, eski kültürel birlikte yaşama geleneğinin bir parçasıdır.

4. Rusya ve Post-Sovyet Bölgesi bağlamı

Rusya'daki Müslümanlar (Tatarlar, Başkurtlar, Kafkas halkları vb.) için Yeni Yıl, genellikle Noel'den daha önemlidir. Yeni Yıl ağacı, Kış Bабаи ("Кыш Бабай" у татар) ve akşam yemeği, Sovyet/siyasi bir gelenek olarak algılanır ve dini bağlamdan ayrılmıştır. Bu nedenle, yeni yıl, değil Noel bayramlarına katılım, birçok kişide içsel çatışma yaratmaz. Ancak, dini liderler, bu gibi, görünüşte laik rütbelerde bile putperest veya Hristiyan kökenli olanların katılımının istenmemesi konusunda daha fazla uyarıda bulunmaya başlamıştır.

Sonuç: Çok katmanlı bir anlamlandırma

Bu nedenle, Müslüman geleneğinde Noel'in anlamlandırılması, aşağıdaki düzeylerde gerçekleşir:

1. Teolojik: Peygamber İsa'nın önemli bir İslam figürü olarak derin bir sevgi görmek, ancak onun doğumuna ilişkin Hristiyan doktrinini tamamen reddetmek. Onun için özel bir bayram yoktur.

2. Sosyokültürel: Bağlamdan bağımsız olarak - tamamen reddetmek ve katılmamak (benzerlik göstermeyi önlemek) veya seçici olarak katılmak (saygı ve entegrasyon olarak) gibi, bayramın laik, ailevi ve toplumsal yönlerine.

3. Tarihsel ve bölgesel: Eski mezhepsel diyalogların güçlü olduğu ülkelerde daha açık ve bayramlı, konservatif İslam'ın hakim olduğu ülkelerde daha kapalı bir tutum.

Genel olarak, Müslümanlar için Noel, öncelikle diğer dinin bayramıdır, bu bayrama olan yaklaşım, kişisel sempatilerden değil, dini kurallardan, kültürel çevreden ve mezhepsel etkileşimlerin sınırlarından belirlenir. Müslümanların kültürel geleneği bu konuda tek bir çizgi değildir ve küreselleşme koşullarında gelişmeye devam etmektedir.

Permanent link to this publication: