Aile mahkemelerinde garip bir teşhis sıkça duyuluyor. Çocuk babayı şiddetle seviyor, oysa babası dövmemiş, incitmemiş, doğum günlerini unutmemiş. Bu kadar öfkenin kaynağı nedir? Psikologlar: Ebeveyn Yabancılaşma Sendromu. Avukatlar fısıldar: annenin ayarlamış. Hakimler şüpheci: kanıtlayın. O zaman ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığı atanıyor. Bu ne tür bir yaratık, nasıl yakalanır ve güvenilir mi? Ağzımızı açalım.

Ebeveyn yabancılaşma sendromu nedir

Terim, 1985 yılında Amerikalı psikiyatrist Richard Gardner tarafından icat edilmiştir. Gördüğü şey: boşanma süreçlerinde bazı çocuklar objektif neden olmaksızın bir ebeveyni sevmeye başlar. Çocuk sadece incinmemiş, babayı veya anneyi demonize eder, onlara yapılmamış zulümler atar, buluşmalardan kaçınır, ebeveynin hasta veya acı çekmesi hoşuna gider.

Nedeni - ikinci ebeveynin sistematik işleme. Anne (daha az olarak baba) çocuğa: "diğer ebeveyn düşman, tehlikeli, seni sevmiyor, seni çalmak/öldürmek/kovmak istiyor" diye empoze eder. 12 yaşından küçük bir çocuk bu bilgilere kritik olarak değerlendiremez. Onu doğrudan doğruya bir inanç olarak alır. Yanlış bir dünya resmi oluşur.

Gerçek şiddetten önemli bir fark: ebeveyn yabancılaşma sendromunda şiddetli muamele yoktur. Çatlama, tehdit yok, ihmal yok. Yalnızca empoze edilen korku ve nefret var. Ve yabancılaşmanın ana aracı - ayarlayan ikinci ebeveyn.

Ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığı neden gereklidir

Mahkemede iki pozisyonla karşılaşılmaktadır. Baba: "çocuğu ayarladılar". Anne: "o babayı korkutuyor, çünkü o şiddetlidir". Kim doğru? Hakim psikolog değil. Çocuğun kafasını göremez. Uzman gerekir. Ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığı, üç soru cevaplamak içindir:

Çocuğunda ebeveyn yabancılaşma sendromunun belirtileri var mı? Varsa - kim yabancılaştırıcı ebeveyn (kim ayarlıyor)? İkinci ebeveynin reddi gerekli mi (yani gerçekten şiddetli miydi) veya gerekli değil mi (yani ayar mı)?

Uzmanlık olmaksızın mahkeme, empoze edilen korkuyu gerçek şiddet olarak alabilir ve suçsuz ebeveynin haklarını elinden alabilir. Ya da tam tersi, gerçek şiddeti fark edemeyebilir, "sadece ebeveyn yabancılaşma sendromu" olarak görebilir. Uzmanlık, bu iki durumun ayrımını yapacak bir alet.

Uzmanlık nasıl geçer

Süre uzun, iki haftadan birkaç aya kadar. Uzman komisyonu genellikle bir çocuk psikoloğu, bir psikiyatrist ve bazen bir sosyologdan oluşur. Onlar dava dosyasını, tıbbi kartları, okuldan gelen referansları, ebeveynlerin yazışmalarını inceleyebilir.

Sonra çocuğa çalışılır. Yüz yüze konuşmalar, resim testleri, fotoğraflara göre anlatılar. Uzman, çocuğun yabancılaştırılan ebeveynin (sevdiklerini sevmediğini düşündüğünü) hakkında nasıl tepki verdiğini gözlemler. Gözbebeği genişliyor mu? Ses yükseliyor mu? Çocuk, kendisi tarafından icat edemeyeceği, öğrendiği yetişkin, ezberlenmiş ifadeleri kullanıyor mu ("sen bir psikolojik istismarcısısın" bir sekiz yaşındaki çocuğun ağzında)?

Ayrıca her iki ebeveyn de sorgulanır. Olayların versiyonlarını karşılaştırır, çelişkiler arar. Uzman, çocuğun yabancılaşma eğilimini ve kritik düşünme yeteneğini test edebilir. Çok karmaşık durumlarda, çocuğun her bir ebeveynle ayrı ayrı buluşmalarının video kayıtlarını kullanır ve davranışlarını analiz eder.

Sonuç - yazılı bir rapor. Uzmanlar, var mı yok mu, yabancılaştırıcı kim, yabancılaştırılan kim olduğunu verir. Ve en önemlisi - mahkemeye tavsiyeler: çocuğu yabancılaştırılan ebeveynle bırakmak, yabancılaştırıcı ile iletişimi sınırlamak, tedavi başlatmak.

Tanısal yöntemler ve kriterler

Evrensel bir "sendrom detektörü" yok. Ancak uzmanlar, G Gardner tarafından belirtilen sekiz klasik belirtiyi (toplamda) analiz eder:

Difama kampanyası: çocuk sürekli olarak yabancılaştırılan ebeveyni yargılar, yalanlar uydurur. Zayıf, sahte rasyonel açıklamalar: "Neden babayı sevmiyorsun?" sorusuna çocuk "o dondurma satmadı" veya "o anneyi incitti" der, bu nefretle orantısız. Ambivalans eksikliği: çocuk ya yabancılaştırıcı ebeveyni sevip, ya yabancılaştırılanı sevmektedir. Sağlıklı bir çocuk kötü bir ebeveyn hakkında da karışık duygular hisseder. Bağımsız düşünme fenomeni: çocuk, kimsenin ayarlamadığını iddia eder, kendisi her şeyi icat ettiğini söyler. ve yetişkin, ezberlenmiş ifadeleri kullanır. Yabancılaştırıcı ebeveynin otomatik desteği: her türlü anlaşmazlıkta çocuk yabancılaştırıcı ebeveynin yanında durur, o açıkça haksız olsa bile. Yabancılaştırılan ebeveynin şiddetine karşı suçluluk duygusu eksikliği: çocuk, yabancılaştırılan ebeveynin hastalığı veya acı çekmesini sevinir, utanmaz. Yabancılaştırılan aileye karşı düşmanlık: çocuk sadece babayı değil, babanın ebeveynlerini, kızkardeşlerini, hatta evcil hayvanlarını da sevmeyebilir.

Çocuğunda 5'ten 8 belirti varsa, yabancılaşma sendromunun yüksek olasılıkla var olduğu anlamına gelir. Uzman, gerçek şiddetin olup olmadığını da değerlendirir: belgeleri kontrol eder, üçüncü kişileri sorgular, tıbbi raporları inceleyebilir.

Uzmanlıkta zorluklar ve eleştiriler

Ebeveyn yabancılaşma sendromu, uluslararası hastalık sınıflandırma (ICD-11) ve DSM-5'te resmi bir teşhis değil. ICD-11'de "ebeveyn yabancılaşma sendromu" olarak yer alır, sağlık üzerinde etkileyen faktörler bölümünde, ancak psikolojik bir rahatsızlık olarak değil. Bu, mahkemelerde kullanılmasına yetiyor, ancak zorunlu tedavi için yeterli değil.

Eleştirmenler diyor ki: uzmanlık objektif değil. Bir psikolog sendrom görür, diğer biri gerçek bir travma görür. Objektif biyomarkerler veya MR taramaları yok. Ayrıca, "ayarlama" suçlaması, gerçekten de zarar gören anneler ve babalar karşıtı bir silah olarak kullanılabilir. İstismarcı mahkemede: "Ben eşimi dövmemişim, bu annenin çocuğunda yabancılaşma sendromu oluşturdu."

Bu yüzden mahkemeler uzmanlığa dikkatle yaklaşırlar. Bu önemli, ancak tek kanıt değil. Bir araya gelmesi gerekir: tanıkların ifadeleri, ses ve video kayıtları, bakım kurumlarının raporları.

Uzmanlık kim tarafından yapılır ve ne kadar eder

Uzmanlık mahkeme tarafından atanır. Bir tarafın talebi üzerine. Devlet uzmanlık kurumları (örneğin, Serebryakov adlı Mahkeme Uzmanlığı Merkezi) veya lisanslı özel organizasyonlar tarafından yapılabilir. Rusya'daki maliyet, karmaşıklık, sorgulanan kişi sayısı ve bölgeye bağlı olarak 50 ila 300 bin ruble arasında değişir. Süre - 1 ila 6 ay.

Talep eden taraf öder. Çoğunlukla baba, çünkü ayarlamayı kanıtlamakla ilgilenir. Mahkeme uzmanlığını kendi girişimiyle atarsa, ödeme bütçeden (seldom) veya taraflar arasında bölüşülür.

Önemli bir ayrıntı: uzmanın aile anlaşmazlıkları ve yabancılaşma sendromu konusunda uzmanlaşmış olması gerekir. Ortağın bir çocuk psikiyatrisi bilmeyebilir. Bu yüzden talepten önce uzmanın özgeçmişini inceleyin, önceki uzmanlıklarını, kaç tane olduğunu, mahkeme davası olup olmadığını sorun.

Baba için uzmanlık nasıl hazırlanır

Çocuğunuzun ayarlandığını düşündüğünüzde, önceden harekete geçin. Mahkemeden önce kanıtlar toplayın. Annenin çocuğu ayarlamakla tehdit ettiği konuşmaları (yasadışı olduğu yerlerde) kaydedin. Mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmaları saklayın. Annenin neden olmasız bile iletişimi engellediği durumları kaydedin.

PAS (Ebeveyn Yabancılaşma Sendromu) konusunda uzmanlaşmış bir avukat tutun. Hakkımda uzmanlık talebi nasıl hazırlanır, güvenilir bir uzmanlık kurumu önerir.

En önemlisi, kendinizi kışkırtmaktan kaçının. Çocuğunuzla buluşmada kötü davranırsa, bağırırsa, döverse - cevap vermeyin. Kameraya kaydedin. Kontrolün dışına çıktığında sakince ayrılın. Göreviniz, uzmana göstermek, tehlikeli olmadığınızı, şiddetli olmadığınızı göstermek. Annenin provokasyonları sadece ayarın olduğunu doğrulayabilir.

Unutmayın: uzmanlık çocuğa stres verir. Çocuk yalan söyleyebilir, ağlayabilir, sizi suçlayabilir. Baskı yapmayın. Profesyonellere güvenin.

Uzmanlık sonucunda ayarlanma belirlendiğinde ne yapılabilir

Yabancılaşma sendromunun altında tedavi standardı, çocuğun yabancılaştırılan ebeveynle ikamet etmesini ve yabancılaştırıcı ile iletişimi geçici olarak sınırlamaktır. Evet, paradoks: çocuğun her iki ebeveynini de sevmesine dönmek için, onu ayarlayanın elinden almak gerekir.

Paralel olarak aile terapisi de atanır: psikolog çocuk, her iki ebeveynle ayrı ayrı, sonra birlikte çalışır. Amaç - yanlış kuralları yıkmak, sağlıklı bir bağlanma restore etmek. Tedavi bir yıldan uzun sürebilir.

Rusya'da mahkemeler genellikle bu tür radikal önlemlere gitmez, çocuğu yabancılaştırılan ebeveynle birlikte bırakmaz. Genellikle zorunlu psikolojik danışmanlık atanır ve yabancılaştırıcı ebeveynin "iletişimi engellememesi" yükümlülüğü getirilir. Ancak ayarın kanıtlanması ve ciddiyeti (çocuk yıllardır babayı görmemiş, annenin çocuğun soyadını değiştirmiş, yerleşim yeri gizlemiş) ağır olursa, velayet de mümkün olabilir. Uygulama var, ancak nadir.

Yurtdışında daha sert. Amerika Birleşik Devletleri, İsrail, Brezilya'da yabancılaştırıcı ebeveynin velayetini elinden alabilir, hüküm giyebilir (mahkemeye saygısızlık etmek için), veya rehabilitasyon programına gönderilebilir. Avrupa'da da bazı örnekler var, ancak daha az.

Uzmanlık sonucunda ayarlanma belirlendiğinde ne yapılabilir

Evet. Uzmanın raporu, son sözde değil. Hakim, onu diğer kanıtlarla eşit derecede değerlendirir. Uzmanın kaliteli bir şekilde yapılmadığını düşündüğünüzde (uzman ilgilendi, yanlış yöntemler kullandı, gerçek şiddeti göz ardı etti), tekrarlanan uzmanlık talebinde bulunun. Başka bir komisyon.

Mahkeme tekrarlanan uzmanlığı reddettiğinde, kararı temyize başvurun, ihlalleri belirtin. Ayrıca bağımsız bir uzmanın raporunu isteyebilirsiniz. Bu uzmanlık yerine geçmez, ancak mahkeme onun görüşünü danışmanlık olarak değerlendirebilir.

Önemli: devlet kurumunda uzun yıllar boyunca itibarlı olan bir uzmanlık, itiraz etmek zor. Özel bir uzmanlık, formatta ihlaller varsa, daha kolay itiraz edilebilir.

Uzmanlıkın geleceği

PAS'ye olan ilgi artıyor. 2026 yılında Rusya'da "psikolojik istismar yoluyla yabancılaşma" kavramının Aile Kanunu'na dahil edilmesi hakkında bir yasa tasarısı hazırlanıyor. Eğer kabul edilirse, çocuğun varlığına dair anlaşmazlıklar olan davalar için uzmanlık zorunlu hale gelecek. Bu, hakim hatalarının sayısını azaltacak ve manipülatörlerin cezalandırılmasını sağlayacak.

Ayrıca, çocuğun konuşmasında öğrendiği ifadeleri ve duygusal tonu analiz eden bilgisayarlı yöntemler geliştiriliyor. Belki birkaç yıl içinde uzmanlara yüksek doğrulukla belirtiler belirten yapay zeka yardımcıları göreceğiz.

Ancak en önemli şey, uzmanlık bir araç, değil bir hüküm olacaktır. Sadık bir uzmanın elinde, çocukları manipülasyonlardan korur. Angajeli bir uzmanın elinde, bir hayatı alt üst edebilir. Bu yüzden uzmanı seçmek, cerrahı seçmek kadar dikkatli yapmalıyız. Ve unutmayın: her bir raporun arkasında, sevmek ve anneyi ve babayı sevmek isteyen bir çocuk var. Hatta şimdi aksini söylüyor olsa bile.

Permanent link to this publication: