Хаим Сутин ve Maks Ernst: ifadesi ve süperrealizmin diyalektiği

Arka Plan: Paris'teki paralel dünyalar

Хаим Сутин (1893–1943) и Макс Эрнст (1891–1976) — XX yüzyıl Avrupa sanatının iki devi, Paris'te yaratıcı yolları kesişmiş, ancak tamamen zıt sanatsal ve felsefi sistemlerden kaynaklanmıştır. Сутин — Paris Okulu expressyonizminin bir ustası, vücut ve doğa'nın trajik materyalizmine gömülü bir geni. Эрнст — dadaizm ve süperrealizmin babalarından biri, bilinçaltı, mitoloji ve otomatik teknikleri araştıran bir bilim insanıdır. Onların 1920'lerdeki tanışıkları ve kısa iletişim süresi, "doğanın doğruluğu" ile "rüyaların doğruluğu" arasında bir diyalogun benzersiz bir örneğidir.

Tanışma bağlamı: "Arı Sığırlığı" ve sanatsal kardeşlik

Сутин ve Эрнст 1920'lerin başlarında Paris'te tanıştılar. Сутин, birkaç yıl boyunca yoksulluk içinde yaşadı ve ünlü sanatçılar kızakları "Arı Sığırlığı" (La Ruche)nde oturuyordu, burada komşuları Хаим, Шагал, Модильяни, Леже idi. Эрнст, savaştan ayrıldıktan sonra 1922 yılında Paris'e geldi ve kısa sürede Андре Бретon etrafında dadaistler ve gelecekteki süperrealistler etrafında bir grup oluşturdu. Onların yakınlaşması, muhtemelen Монпарнас ortamı ve eleştirmen ve koleksiyoner Paul Westheim'in figürasyonu tarafından aracılıkladı. Yaklaşım farklılıklarına rağmen, onları ortak bir göçmen durumları (Сутин — Rus İmparatorluğu'ndan, Эрнст — Almanya'dan) ve akademik ana akıma uymayan radikal yenilikçiler olarak bir statü birleştiriyordu.

Sanatsal karşıtlıklar: et ve hayal

Сутин'in yaratıcı yöntemi:

Doğa kültü: Сутин yalnızca doğayla çalıştı. Ünlü hayvan tusları, etçilerden satın alındı ve atölyede bozulana kadar bırakıldı, o "ölümün rengini" bulana kadar. Portreleri ve manzaraları, gerçek nesne ile yoğun, neredeyse ekstatik bir diyalogun sonucudur.

Materyalden ifadesi: Amacı, nesnenin içsel, gizli yönünü radikal bir biçimde şekil bozma, yoğun, pastöz dokusu ve patlayıcı, "şiddetli" paletle ortaya çıkarmaktır. Sanatı fizyolojiktir ve duygusal.

Trajik insanizm: Сутин'in temaları (boğa tusları, hizmetkar portreleri, bozuk manzaralar), daimi acı, ölüm, vücudun savunmasızlık temalarına yöneliktir.

Эрнст'in yaratıcı yöntemi:

Doğadan kurtulma: Эрнст, görünen dünyanın geleneksel temsilinden kurtulmak için bilinçli olarak çaba sarf etti. Frotтаж (kaynaklanma) ve граттаж (procaraplama) tekniklerini icat etti, bu da "otomatik" olarak bilinçaltından resimler çıkarmak için izin verdi.

Montaj ve resimlerin alkimisi: Ünlü roman kolajları ("Yüzü olmayan yüzler", "100 kafa olan kadın"), eski gravürlerin parçalarından yeni, süperrealist anlatımlar oluşturdu. Fantezi dünyaları inşa etti, bu dünyalarda karmaşık varlıklar ve semboller yaşadı.

İroni ve mitoloji: Сутин'in paflosuna karşı, Эрнst'in sanatı ironi, oyun ve entelektüel yansıma ile doludur. Modernliği mitolojileştirdi, hayali bir arkeoloji yarattı.

Şahsi ve yaratıcı kesişmeler: Herda Grot portresi

Onların bağlantısının en somut ve önemli kanıtı, Сутin'in Maks Эрнst'in karısı Herda Grot (Herda Ernst) adlı kadına yazdığı portreler serisidir. Bu, süperrealist birinin (figüratifliğin en büyük "yıkıcılarından biri" olanın karısının) sonuncu "figüratifliğini bağımlı" sanatçıya poz verdiği benzersiz bir olaydır.

Estetik diyalog: Herda'nın portrelerinde (1925–1926 civarında) Сутin, şiddetli paletini ve bozukluğunu biraz sınırlar. Sonuç daha odaklı ve melankolik bir resim olur, bu da modelin kişiliğine bir reaksiyon olabilir. Эрнst, Сутin'in sanatının gücünü yüksek değerlendirdi, onda süperrealist kültün çılgınlık ve odaklanma kültüyle benzer bir kontrolsüz yaratıcı güç gördü.

İkili saygı: Yöntem farklılıklarına rağmen, her ikisi de birbirlerinin radikalizmini tanıdı. Сутin, Эрнst'in hayal gücünün özgürlüğüne hayran kaldı. Эрнst ise, Сутin'in rasyonu atlayarak doğrudan psiko-fizyolojik organizasyonun derinliklerinden doğan bir sanatçının örneğini gördü, bu da süperrealist "otomatik yazı" fikrine yakın bir şeydi.

Harbi dönemdeki yaşam hikayelerindeki karşıtlık

İkinci Dünya Savaşı, onların yollarını sert bir şekilde ayırdı ve onların durumundaki farkı vurguladı:

Сутin, Musevi kökenli olarak, Nazi'lerden saklanmak zorunda kaldı. Yıllar süren yoksulluk ve mide ülseri, sağlığını bozdu. 1943 yılında, Paris'e gizlice taşınan tehlikeli bir ameliyat sonrası öldü. Ölümleri, acı dolu bir yaşamın trajik epilogu oldu.

Эрнст, "degeneratif sanatçı" olarak, Nazi'ler tarafından zulme uğradı, ancak 1941 yılında Peggy Guggenheim'in yardımıyla ABD'ye göç edebildi. ABD'de, abstrakt ekspresyonizmin oluşumuna etki eden aktif bir yaratıcı ve sergi faaliyetine devam etti. Savaştan sağ çıkan ve tanınmış bir klasik olarak öldü.

Miras ve etki: modernizmin iki kutbu

Onların sanatı, savaş sonrası akımlara farklı yollarla etki etti:

Сутin, "Yeni Figürasyon" ve lirik abstraksiyonun (örneğin, Villem de Kooning, onun dokusu ve hareketinin gücünü vurguladı) öncüsü oldu. Materyale olan tutkusu, XX yüzyılın ikinci yarısında bedenselliğe olan ilgiyi öngördü.

Эрнст, otomatiklik teknikleri aracılığıyla abstrakt ekspresyonizmin gelişimine doğrudan etki etti, pop art'a (kolajlarda ironi ve mass medya imgelerinin kullanımıyla) ve sonraki tüm konsept sanatına etki etti.

Sonuç: iletişim kuramayan kaplar

Хаим Сутin ve Maks Эрнst'in ilişkileri, iki temel, ancak zıt modernizm eğilimi arasında bir buluşma tarihidir: expressif, materyal ve zihinsel süperrealist. Onlar, farklı maddelerle dolu iki ayrı kaptı: biri kan, et ve doğanın sinirli titremesiyle dolu, diğeri rüyaların imgeleri, mitolojik arketipler ve zekanın oyunuyla dolu. 1920'lerin Paris'teki kısa diyalogları, gerçek avangardın monolitik olmadığını, aksine, en uç kutuplar arasındaki gerilim alanını temsil ettiğini gösterir. Сутin ve Эрнst, her ikisi de kendi şekilde, sanatın sınırlarını genişletti: biri materyal dünyanın derinliğine, onu sıcaklaştırmaya, diğeri ise insan psikolojisinin iç kosmosunun sonsuzluğuna doğru, onu tamamen reddederek. Onların paralel varlığı, XX yüzyıl'ın paletini zenginleştirdi, gerçek moderniteye giden yolda hem gerçekliğin hipertrofisi hem de tamamen reddi olasılığını kanıtladı.

Permanent link to this publication: