«Yeşil» kiliseler: XXІ yüzyılda ekoloji olarak dini uygulama

Giriş: Yaratılış teolojisinden ekolojik aktivizme

«Yeşil» kiliseler (veya «ekolojik» cemaatler) fenomeni, modern dini manzarada en önemlilerinden ve en hızlı büyüyen hareketlerden biridir. Bu, yeni bir mezhep değil, ekolojik sorumluluğu dini yaşamın kendine entegre eden trans-denominasyonel bir yaklaşımdır: teoloji, liturgi, mülkiyet yönetimi, eğitim ve sosyal eylem. Hareket, derin bir değişikliği yansıtır: doğayı insan dramının kurtuluşu için bir dekorasyon olarak görmekten, onu insanın bakımına verilen değerli bir yaratılış parçası olarak anlamaya.

Teolojik temeller: yeni (ve eski) paradigma

Katolik dünyasında süreç kataliz eden ana metin, Papa Francis'in 2015 yılında yayınladığı «Laudato si’» adlı ve «Başka bir evin bakımı» başlığı altında yer alan ensiklik oldu. Papa, çevre krizini sosyal adaletsizlik, ekonomi, kültür ve ruhsallıkla bağdaştıran entegre ekoloji kavramını öne sürdü. «Teknokratik paradigma» ve antroposentrizmi eleştirerek «ekolojik dönüşüm» çağrısında bulundu.

Protestantizm'de benzer fikirler, eko-teoloji ve yaratılış teolojisi (Jürgen Moltmann, Sally McFague) çerçevesinde geliştirildi. Vurgu şunlara yapılıyor:

Biblical temeller: «İktidar» kavramının (Yaratılış 1:28) tiranilik olarak değil, sorumlu yönetim (stewardship) ve hizmet (Yaratılış 2:15 — «tarım yapmak ve korumak») olarak yeniden düşünülmesi.

Christolojik yaklaşım: İncil'de «Logos» olarak tanımlanan ve «her şeyin başlangıcı olan» İsa, tüm maddiyatı kutsallaştıran. İsa'nın kenotik (kendini aşağılayan) modeli, insanlığın doğa ile olan ilişkileri için örnek teşkil eden, egemenlik yerine saygın hizmet ve自己限制.

Pnevmatoloji: Ruh-u Celil, tüm yaratılımda var olan ve faaliyet gösteren «Yaşayan Lord» olarak tanımlanır (panenteizm — Tanrı yaratılımda, ancak onunla aynı değildir).

Ortodoksluk'ta güçlü bir kaynak, tüm yaratılımdan oluşan «simfoni» kavramı ve ölçülülük ve israfın reddi yoluyla ruhsal büyüme ve dünyayla uyum için bir yol olarak görülen aскетik gelenektir.

Pratik boyutlar: «yeşil» kilisenin nasıl işlediği

Teoloji, belirli, ölçülebilir uygulamalara dönüştürülür ve bu uygulamalar, genellikle birkaç alana ayrılabilir.

1. «Yeşil» binalar ve altyapı (ekolojik mülkiyet yönetimi):

Çatılara solar panellerin monte edilmesi ve kilise ve cemaat merkezlerine. Örnek: New York'taki Aziz İoan Bогослов斯基 Katedrali (Anglikan kilisesi), şehirdeki en büyük solar panellerden birine sahiptir.

Yeşil enerjiye geçiş, enerji verimli ısıtma ve aydınlatma sistemlerinin (LED) kullanımı.

Yağmurlu suyun toplanması ve bahçelerin sulanması, onarımlarda ekolojik malzemelerin kullanımı.

Cemaat bahçeleri, bahçeler ve arı çiftliklerinin kurulması, sadece gıda sağlamakla kalmaz, aynı zamanda eğitim ve topluluk inşası yerleri haline gelir.

2. Liturgik ekoloji:

Yaratılış hakkında düzenli ibadetlerde yapılan dualar. Anglikan ve Episkopal geleneklerinde özel bir «Yaratılış için Teşekkür» cemaati vardır.

«Yeşil» kutsama, nikah ve cenaze törenleri, ekolojik sorumluluk vurgusuyla (tek kullanımlık süs eşyalarından kaçınma, yerel çiçeklerin kullanımı, etik malzemelerin kullanımı).

Mezhepsel törenler, örneğin, Aziz Francis of Assisi'nin gününde yapılan «Hayvanlara dualar» töreni, tüm canlılarla bağlantıyı vurgulayan.

3. Eğitim ve vaaz:

Hz. İsa'nın ekolojik teolojisi hakkında kurslar ve seminerler, «Laudato si’»'nin incelenmesi.

Ekolojik boyutu açıklamak için vaazlar.

Çocuklar için eko-pazar cuma okulları, doğaya dikkatli yaklaşımı oyunlar ve yaratıcılık yoluyla öğretir.

4. Savunma ve kamusal pozisyon:

İklim yürüyüşleri ve eylemlerine organize dini gruplar olarak katılım.

İskambil (yatırım çekme) olan şirketlerden çekilme, örneğin, Dünya Kiliseler Konseyi'nin 2014 yılında petrol ve gaz sektöründen çekilme sürecini başlatması.

Yerel ve ulusal seviyelerde ekolojik yasalara yönelik lobi faaliyetleri.

İlgili bir gerçek: Almanya'da Almanya'daki Protestan Kilisesi (EKD) ve Katolik Kilisesi, ülkenin büyük mülk sahipleridir (ülkenin yaklaşık %1,3'ü). Onlar, monokültür ve pestisitlerden kaçınarak, kilise arazilerini sürdürülebilir tarım yöntemleriyle yönetmek, bu arazileri sürdürülebilir kullanım modeli haline getirmek olarak aktif olarak uygulamaktadır.

Sosyal boyut: entegre ekoloji eylemde

«Laudato si’» prensiplerine uymak, ekolojik adaletten ayrılamaz anlamına gelir. «Yeşil» kiliseler, sıkça sosyal-ekolojik yardım merkezleridir:

Yemek bankaları ve ücretsiz yemekhaneler, cemaat bahçelerinden veya marketlerden kurtarılan ürünleri kullanır (food rescue hareketi).

Borçlu ailelere enerji yardımı programları, enerji maliyetlerinin artmasından en fazla etkilenenler.

Ortodoks halklarının haklarının korunması, toprakları ve yaşam tarzları genellikle ekolojik yıkımlardan zarar görür.

Çağrışmalar ve eleştiriler

Hareket, dışarıdan ve içten gelen ciddi çağrışmalara maruz kalır.

Conservatif direniş: Bir kısmı inananlar ve din adamları, «yeşil» gündeminin, ruhun kurtuluşunun «gerçek» misyonundan uzaklaşma, İncil değerlerinin laik ekolojizme veya hatta «neoyanlıclığa» yerleştirilmesi olarak görmektedir.

「Greenwashing」(yeşil maskeli): Ekolojik çabaların yüzeysel, sembolik eylemlere (bir solar panel fotoğrafı için) indirgenme riski (kampanya) ve cemaat yaşamı ve ekonomide sistemik değişiklikler olmaksızın.

Finansal ve altyapı sınırlamaları: Eski kilise binalarının modernizasyonu, tüm cemaatler için omuzlarda taşınamayan büyük yatırımlar gerektirir.

Teolojik anlaşmazlıklar: Anahtar bibliksel metinlerin (örneğin, apokaliptik) yorumlanması, fataalizme (「dünya her zaman mahkumdur」) veya aksine aktivizme (「görevimiz yaratılığı İkinci Gelişme'ye kadar korumak」) yol açabilir.

Sonuç:

「Yeşil」 kiliseler, modadır, değil, dini bilincin küresel krize derin bir yanıtıdır. Onlar, ruh ve maddiyat arasındaki kopukluğu aşmak, inanç ve bilim, ahlak ve günlük uygulamalar arasındaki kopukluğu aşmak istemektedir. Güçleri, ekolojik krize derin ve anlam dolu bir semantik ve değersel ölçü vermek, pragmatizmden ve teknolojiden öteye geçmek.

İnanan cemaatlerin güvenini ve sosyal sermayeyi belirli eylemler için mobilize etmek.

Entegre bir vizyon sunmak, Tanrı'nın yaratılışına bakım, adalet, merhamet ve Tanrı önünde saygın yürüyüş ile ayrılmazdır.

Gelecekte, «yeşil» kiliseler, yerel düzeyde sürdürülebilir kalkınmanın en önemli merkezlerinden biri, eğitim, sosyal destek ve ruhsal yenilenmenin merkezleri haline gelebilir, ekolojik dönüşümün gelenekten ayrılmadığını, antroposenik yüzyılda yaratıcı ve güncel bir okuma olduğunu gösterir. Başarıları, samimi ahlakla teknolojik bilgelik, peygamberlik cesaretiyle pratik zekâyı birleştirme yeteneklerine bağlı olacaktır ve dünyaya ruhun kurtuluşu ve ana vatanın kurtuluşu — aynı madeni parçanın iki yüzü olduğunu hatırlatacaktır.
© elib.tr

Permanent link to this publication: