Байкал gölü. En derin, en eski. Ve canlı sembolü — beluga. Binlerce yıl süredir tuzlu suya uyum sağlamış bir yunus, neredeyse efsanevi bir varlık haline geldi. Yerel halk için komşu, yardımcı ve geçim kaynağı. Turistler için ise hayranlık ve selfie konusu. Ancak bu komşuluk nasıl kuruluyor? İnsan belugaya zarar veriyor mu? Ve beluga insana nasıl karşılık veriyor? Onların ilişkilerine dalalım.

Beluga kimdir

Baykal belugası (Pusa sibirica) dünyadaki üç tür tatlı su yunusundan biri. O, Baykal gölünden endemik. Nasıl göle geldi? Bilim insanları tartışıyor, ancak teori — buzul periodunda antik nehirler. Beluga 1,6 m uzunluğa, 130 kg ağırlığa ulaşabilir. Balık (golomian, kuzular) ile beslenir. 55 yıla kadar yaşar. Kış aylarında buzun deliklerinden nefes alır. Mart-Nisan aylarında bir yavru (belka) doğurur. Beluga, Baykal'ın besin zincirinin zirvesindedir (insan ve nadiren ayı dışında). Nüfus istikrarlıdır - yaklaşık 100 000 baş. Ancak son yıllarda sorunlar var.

Beluga ve yerliler

Evence ve Buryatlar yüzyıllardır beluga avlıyor. Et, yağ, deri giysi, ayakkabı ve aletler için kullanılıyordu. Av kotası belirtilmiş, azar yoktu. Beluga kutsal bir hayvan olarak saygı gördü - ruhuna tapınıldı. Rusların gelmesiyle avcılık daha hırsızca hale geldi. 1930'lu yıllarda sanayi için yağ için beluga vuruldu. 1980'lerde sadece kısıtlamalar getirildi. Bugün yerel halk beluga'yı lisanslarla avlıyor, ceketler ve çoraplar gibi süs eşyaları için derileri kullanıyor.

Beluga ve turizm

2026 yılında beluga gözlemi Baykal'ın en büyük çekicilerinden biri. Turistler, Olhon adasını, Çivyrkuiy skerini, Ushkan adalarını (koruma alanı, erişim kısıtlı) ziyaret ediyor. Belugalar taşlarda güneşlenmeyi seviyor. Onları doğal ortamında görmek mümkün. Ancak yakın yaklaşım (botlarla) hayvanları streslendiriyor. 2022 yılında beluga izlemesi için cezalar getirildi (100 000 ruble'ye kadar). Biyologlarla birlikte yapılan turlar var, davranışları açıklıyorlar. Ayrıca "beluganary" (Liствянка'daki Baykal beluganary) var - bu, hayvan koruma aktivistleri arasında tartışmalara neden oluyor.

Sorunlar: kirletme, avcılık, küresel ısınma

Beluga, Baykal'ın mikroplastik ve kanalizasyon sularından kirletilmesinden zarar görüyor. Vücutlarında ciddi metaller bulunuyor. Avcılar (deri ve yağ için) hamile dişilerini bile avlıyor. Kış aylarında buz devasa delikler açıyor ve belugalar boğuluyor. Küresel ısınma buzun azalmasına etkili, bu da üremeyi etkiliyor. Bilim insanları uyarıyor: nüfus 2040 yılına kadar %30 azalabilir. 2026 yılında "Beluga Kurtar" fonu kuruldu.

Nasıl yardımcı olabiliriz

Belugaya yem vermemek (bağımlı hale gelir ve korkusunu kaybeder). 50 metreden yakınlaşmamak. Deri ürünleri (şapka, çorap) satın almamak - bu avcılığı teşvik eder. Baykal Doğa Koruma Savcılığı'na ihlalleri bildirmek. Kenarlarından atıklar toplamak. Beluga'yı inceleyen bilimsel projeleri desteklemek. Ve en önemlisi - sorunları anlatmak.

Kültür ve tıpta beluga

Beluga, Buryat mitlerinde kahraman. Onun resmi süs eşyalarında, posta pullarında, hatta Severobaykalsk'ın armasında yer alıyor. Beluga yağı, halk tıbbında (yara iyileşmesi, bağışıklık) kullanılıyor, ancak bilimsel kanıtlar az. 2026 yılında nerpica yağından yapılmış BAH'lar çıktı, ancak ekolojik aktivistler ticarileşmeye karşı.

Yavruların kurtarılması tarihi

Her yıl bahar aylarında Baykal buzunun üzerinde öksüz belkalar (anne öldü veya ayrıldı) bulunuyor. "Beluga" fonu gönüllüleri, onları (karışım) süt ile besliyor. 3-4 ay sonra göle salınıyor. 2026 yılında 15 belugayavru kurtarıldı. Turistlere beslenmeyi izlemek için izin veriliyor (ödeme, ancak dokunmama), bu da ekoturizmin bir parçası oldu.

Beluga ve insan: gelecek

Beluga, Baykal'ın sağlığının göstergesi. Beluga yok olursa, göl de ölebilir. Ancak insan sorumluluğunu anladı. Turizm daha ekolojik hale geldi, sanayi daha temiz. Sadece tempoyu düşürmemek gerekiyor. Umut var.

Beluga ve insan - düşman değil, ama arkadaş da değil. Daha çok komşu, birlikte yaşayanlar. Ve bizim nasıl davranacağımız, torunlarımızın belugayı canlı olarak görmelerine veya sadece resimlerde görmelerine bağlı.

Permanent link to this publication: